Carmen IV

(Carmen I Eberle)

____________________________________________________________

Lingua balbus,       hebes ingenio

Viris doctis       sermonem facio.

Sed quod loquor,       qui loqui nescio,

Necessitas       est, non presumpcio.

2.

5

Nulli vestrum       reor ambiguum

Viris bonis       hoc esse congruum,

Ut subportet       magnus exiguum,

Egrum sanus       et prudens fatuum.

3.

Ne sim reus       et dignus odio,

10

Si lucernam       ponam sub modio,

Quod de rebus       humanis sencio,

Pia loqui       iubet intencio.

4.

Brevem vero       sermonem facio,

Ne vos gravet       longa narracio,

15

Ne dormitet       lector pre tedio

Et «Tu autem»       dicat in medio.

5.

Ad eternam       beatitudinem

Lapsum Deus       revocans hominem

Verbum suum,       suam imaginem

20

Misit ad nos       per matrem virginem.

6.

Est unita       Deitas homini,

Servo suo       persona Domini,

Morti vita,       splendor caligini,

Miseria       beatitudini.

7.

25

Scimus ista       potencialiter

Magis facta       quam naturaliter,

Scrutantibus       spiritualiter

Scire licet       quare, non qualiter.

8.

Arte mira,       miro consilio

30

Querens ovem       bonus opilio

Vagantibus       in hoc exilio

Locutus est       nobis in filio.

9.

Sanctum sue       mentis consilium

Patefecit       mundo per filium,

35

Ut reiecto       cultu sculptilium

Deum nosset       error gentilium.

10.

Poetarum       seductos fabulis

Veritatis       instruxit regulis,

Signis multis       atque miraculis

40

Fidem veram       dedit incredulis.

11.

Obmutescant       humana somnia,

Nil occultum,       iam patent omnia;

Revelavit       fata latencia

Non sapiens,       sed sapiencia.

12.

45

Conticescat       falsa temeritas,

Ubi palam       loquitur veritas!

Quod divina       probat auctoritas,

Non inprobet       humana falsitas!

13.

Huius mundi       preterit orbita,

50

Stricta ducit       ad vitam semita.

Qui scrutatur       renum abscondita,

Trutinabit       hominum merita.

14.

Iudex iustus,       inspector cordium

Nos ad suum       trahit iudicium

55

Redditurus       ad pondus proprium

Bona bonis,       malis contrarium.

15.

In hac vita       misere vivitur,

Vanitas est       omne, quod cernitur.

Eri natus       hodie moritur,

60

Finem habet       omne, quod oritur.

16.

Sed qui dedit       ad tempus vivere,

Vitam brevem       potest producere;

Vitam potest       de morte facere,

Qui mortuos       iubet resurgere.

17.

65

Nos ad regna       vocat celestia,

Ubi prorsus       nulla miseria,

Sed voluptas       et vera gaudia,

Cum sit Deus       omnibus omnia.

18.

Puniamus       virtute vicium,

70

Cuius caret       fine supplicium!

Terreat nos       ignis incendium,

Fetor, fletus       et stridor dencium!

19.

Sciens Deus       nos esse teneros

Et gehenne       dolores asperos

75

Pia voce       revocat miseros

Ovem suam       ponens in humeros.

20.

O pietas       inestimabilis!

Omnipotens       incorruptibilis,

Creature       misertus mobilis

80

Est pro nobis       factus passibilis.

21.

Est alapas       passus et verbera,

Ludicrorum       diversa genera,

Sputa, spinas       et preter cetera

Crucis morte       dampnatus aspera.

22.

85

Cum creator       in cruce patitur,

Ferreus est,       qui non conpatitur;

Cum Salvator       lancea pungitur,

Saxeus est,       qui non conpungitur.

23.

Conpungamur       intus in anima

90

Iram Dei       placantes lacrima!

Dies ire,       dies novissima

Cito venit,       nimis est proxima.

24.

Ecce redit       districtus arbiter,

Qui passus est       misericorditer.

95

Redit quidem,       sed iam minaciter;

Coactus est,       non potest aliter.

25.

Mundus totus       conmotus acriter

Vindicabit       auctorem graviter,

Et torquebit       reos perhenniter

100

Quamvis iuste,       tamen crudeliter.

26.

Vos iudicis       estis discipuli,

In scriptura       divina seduli,

Christiani       lucerne populi,

Contemptores       presentis seculi.

27.

105

Vos non estis       virgines fatue,

Vestre non sunt       lampades vacue,

Vasa vestra       manant assidue

Caritatis       oleo mutue.

28.

Vos pascitis       gregem Dominicum

110

Erogantes       Divinum triticum

Quibusdam plus,       quibusdam modicum,

Prout quemque       scitis famelicum.

29.

Decus estis       ecclesiasticum:

Cum venerit       iudex in publicum,

115

Ut puniat       omne maleficum,

Sedebitis       in thronis iudicum.

30.

Verumtamen       in mundi fluctibus,

Ubi nemo       mundus a sordibus,

Quod dicitis       in vestris cordibus,

120

Conpungendum       est in cubilibus.

31.

Insistite       piis operibus

Bene vestris       utentes opibus!

Nam Deo dat,       qui dat inopibus:

Ipse Deus       est in pauperibus.

32.

125

Ut Divina       testatur pagina,

Opes multe       sunt iusto sarcina;

Summa virtus       est elemosina,

Dici debet       virtutum domina.

33.

Hanc conmendo       vobis pre ceteris,

130

Abscondatur       in sinu pauperis!

Crede michi:       si quid deliqueris,

Per hanc Deum       placare poteris.

34.

Hanc conmendo       vobis precipue,

Hec est via       vite perpetue,

135

Quod Salvator       ostendens congrue

Dixit: «Omni       petenti tribue!»

35.

Scitis ista       neque vos doceo,

Sed quod scitis,       facere moneo.

Pro me loqui       iam tandem debeo;

140

Non sum puer,       etatem habeo.

36.

Vitam meam       vobis enucleo,

Paupertatem       meam non taceo:

Sic sum pauper       et sic indigeo,

Quod tam siti       quam fame pereo.

37.

145

Non sum nequam,       nullum decipio,

Uno tantum       laboro vicio;

Nam libenter       semper accipio

Et plus michi       quam fratri cupio.

38.

Si vendatur       propter denarium

150

Indumentum,       quod porto, varium,

Grande michi       fiet obprobrium,

Malo diu       pati ieiunium.

39.

Largissimus       largorum omnium

Presul dedit       hoc michi pallium

155

Magis habens       in celis premium

Quam Martinus,       qui dedit medium.

40.

Nunc est opus,       ut vestra copia

Sublevetur       vatis inopia,

Dent nobiles       dona nobilia,

160

Aurum, vestes       et his similia.

41.

Ne pauperi       sit excusacio,

Det quadrantem       gazofilacio!

Hec vidue       fuit oblacio,

Quam Divina       conmendat racio.

42.

165

Viri digni       fama perpetua,

Prece vestra       conplector genua;

Ne recedam       hinc manu vacua,

Fiat pro me       collecta mutua!

43.

Mea vobis       patet intencio;

170

Vos gravari       sermone sencio;

Unde finem       sermonis facio,

Quem sic finit       brevis oracio.

44.

Prestet vobis       creator Eloy

Caritatis       lechitum olei,

175

Spei vinum,       frumentum fidei

Et post mortem       ad vitam provehi,

45.

Nobis vero       mundo fruentibus,

Vinum bonum       sepe bibentibus,

Sine vino       deficientibus

180

Nummos multos       pro largis sumptibus!