Institutiones divinarum et

saecularium litterarum

Liber primum

_________________________________________________________

II. De regum.

[1] In secundo uero Regum codice, quoniam continui textus exposi­tionem reperire non potui, quaedam frusta disertissimorum uirorum uelut in uno quodam uestimento contexui, ut membratim possit adunata collectione cognosci, quod sub uno corpore nequaquam potuit inueniri.

[2] Primi siquidem uoluminis quattuor omelias Origenis inueni.

[3] De quo libro etiam beatus Augustinus, ad Simplicianum episcopum Mediolanensem scribens, sex soluit propositas quaestiones, quarum prima est de loco ubi ait, Et insiliuit spiritus domini malus in Saul. Secunda uero quaestio est eiusdem libri, quomodo dictum sit, Paenitet me quod ego constituerim regem Saul. Tertia quoque utrum spiritus immundus, qui erat in pythonissa, potuisset agere ut Samuhel a Saule uideretur, ut cum ipso uerba misceret. Quarta est de secundo libro Regum ubi ait, Intrauit rex Dauid et sedit ante dominum. Quinta est de tertio libro Regum, quod ait Helias, O domine, testis huius uiduae cum qua ego habito apud ipsam, et tu male fecisti ut occideres filium eius. Sexta est in eodem libro de spiritu mendacii per quem deceptus est Achab rex.

[4] Inuenimus etiam in secundo libro eiusdem sancti Augustini sermonem unum de Abessalon, qui patrem suum Dauid ob regni cupiditatem decreuit extinguere.

[5] Repperi etiam de eodem codice beati Augustini tres opinatissimas quaestiones, quarum ante omnes est de primo libro Regum, ubi Dauid pugnauit cum Golia; secunda est tertii libri Regum de Helia et uidua Sareptena; tertia est de quarto libro Regum, ubi Heliseus fontem mortiferum benedixit.

[6] Nam et beatus Hieronymus ad Abundantium scribens obscurissimas tres alias exposuit quaestiones, quarum prima est cur Dauid, qui ad expugnandum Saul cum Achis Allophylorum rege ultroneus ueniebat, hominem qui eiusdem Saulis mortem postea nuntiauit occiderit. Secunda est cur Dauid moriens praecepit filio suo Salomoni magistrum militiae suae Ioab interficere. Tertia uero quaestio est de Semei, qui fugienti Dauid intolerabiles maledictionum iniurias missis etiam lapidibus irrogauit.

[7] In secundo quoque uolumine codicis eiusdem Origenis unam repperi nihilominus omeliam.

[8] In tertio igitur libro antefati codicis sanctus Ambrosius Medio­lanensis episcopus sermonem fecit de iudicio Salomonis; de quo loco sanctus quoque Hieronymus dulcissima, sicuti solet, explanatione dis­seruit; unde etiam et sanctum Augustinum disertissimum comperimus edidisse sermonem, ut miraculum tale relatum dignis constaret auctoribus.

[9] De quo libro etiam memoratus sanctus Hieronymus ad Vitalem scripsit episcopum quomodo Salomon et Achaz, cum essent in unde­cenis annorum curriculis constituti, filios genuisse dicantur, quod natura minime probatur habere communis.

[10] Nam et sanctus Augustinus in libro ciuitatis dei septimo decimo, titulo iiii, dum inter alia de Regum temporibus facundissimus dispu­tator eloquitur, canticum Annae dilucidauit ex ordine.

[11] In Paralipomenon autem libro secundo unam tantum omeliam prolixam Origenis inueni.

[12] Quae tamen omnia in unius codicis corpore congregaui, ut in uicem commentorum ad libros ipsos pertinentia domino praestante re­legatis. Cui codici puros etiam quaterniones adiunxi, ut quod de prae­fato opere adhuc repertum fuerit praedictis expositionibus aggregetur.

[13] In memoratis autem Paralipomenon libris duobus, quorum a patribus magna praedicatur utilitas, qui rerum gestarum notitiam breuiter quidem sed plenissime continere noscuntur, quoniam titulos antiquos non repperi, ad praecedentium similitudinem locis singul is, ut aestimo, consequenter impressi, ut qualicumque obsequio sermonis deuotionis nostrae qualitas potuisset agnosci.